Leita í fréttum mbl.is
Embla

Samferđa skáksögunni í 50 ár - viđtal viđ Helga Ólafsson

  • Helgi Ólafsson stórmeistari hefur tekiđ saman sögu Reykjavíkurskákmótsins í hálfa öld
  • Fyrra bindi af tveimur komiđ út 
  • Reykjavík mikilvćgur áfangastađur fyrir alla skákmenn

Stefán Gunnar

Viđtal: Stefán Gunnar Sveinsson (sgs@mbl.is)

„Hugmyndin á bak viđ verkiđ var sú, ađ ţegar fimmtugsafmćliđ kom í fyrra, ţá var ekki til neitt um mótin nema í gömlum skáktímaritum á timarit.is eđa gömlum plöggum,“ segir Helgi Ólafsson, stórmeistari í skák, en hann er nýbúinn ađ gefa út fyrra bindiđ af tveimur um sögu Reykjavíkurskákmótsins í fimmtíu ár, en ţar fer hann yfir framvinduna á fyrstu fjórtán mótunum, sem haldin voru annađ hvert ár á árunum 1964 til 1990, en ráđgert er ađ seinna bindiđ komi út á nćsta ári.

„Sagan er merk og markmiđiđ ţví fyrst og fremst ađ draga ţetta saman á einn stađ,“ segir Helgi, en hann segir gamlar skákir gjarnan týnast á netinu. Hann segir margar merkilegar skákir hafa veriđ tefldar á mótunum og ţćr skipi auđvitađ stóran sess í bókinni. „En hitt er ekki síđur merkilegt ađ fara yfir ţátttakendalistann á mótunum, ţví ađ eitt af ţví sem kemur í ljós er hvađ viđ höfum veriđ samferđa skáksögunni í ţessi fimmtíu ár,“ segir Helgi. 

Tal og Friđrik gáfu tóninn

Friđrik - Kirsan

Hann bendir á ađ Reykjavíkurmótiđ hafi frá upphafi veriđ vel sótt af erlendum stórmeisturum. „Viđ höfum fengiđ hingađ heimsmeistara, bćđi verđandi og fyrrverandi,“ segir Helgi. Ţess má geta ađ á fyrsta Reykjavíkurmótinu 1964 var ţađ „töframađurinn frá Riga“, Mikhaíl Tal, sem kom, sá og sigrađi, en hann var ţá tiltölulega nýbúinn ađ vera heimsmeistari frá 1960-1961, en Helgi segir Tal hafa gefiđ fyrsta Reykjavíkurmótinu mikiđ vćgi. „Taflmennska hans var stórglćsileg og ţađ var hver snilldin á fćtur annarri, sem gaf mótunum byr undir báđa vćngi,“ segir Helgi.

En hvers vegna vildi ţetta einvalaliđ alţjóđlegra skákmanna koma til Reykjavíkur? „Skákin hefur alltaf veriđ langt á undan sinni samtíđ hérna,“ segir Helgi, og segir ađ hugsanlega megi ţakka ţađ ţví forskoti sem Íslendingar hafi fengiđ í frćđilegum bakgrunni međ bókagjöfum Daniels Willards Fiske um aldamótin 1900. „Íslendingar gátu ţví aflađ sér ţekkingar sem var ekki á almannafćri.“

Helgi nefnir einnig ađ Reykjavíkurskákmótiđ 1964 sé fyrsti alţjóđlegi viđburđurinn sem nefndur er eftir borginni. „Mér ţykir ţađ mikil framsýni og eftir heimsmeistaraeinvígiđ 1972 verđur eyjan nokkurs konar tákn,“ segir Helgi og nefnir ađ einn keppandinn í fyrra hafi komiđ hingađ í hálfgerđa pílagrímsför. „Hann vildi vitja leiđis Fischers og forseti evrópska skáksambandsins sagđi ađ Reykjavík vćri einn af ţessum áfangastöđum skáklistarinnar sem allir vildu koma til, ţó ekki vćri nema einu sinni.“

Ţá var ţađ einnig mikill kostur í fyrstu Reykjavíkurmótunum ađ viđ áttum hér okkar eigin stórmeistara í Friđriki Ólafssyni, sem gat haft í fullu tré viđ hina erlendu meistara, og hafđi alţjóđlega reynslu sem ađra íslenska skákmenn skorti á ţeim tíma. „Friđrik varđ hin stóra viđmiđun fyrir íslenska skákmenn í upphafi. Ef einhver Íslendinganna náđi ađ vinna hann ţótti ţađ stórsigur, en ţađ var erfitt ţví hann var svo öflugur,“ segir Helgi, sem bćtir viđ ađ Friđrik hafi átt sér stóran stuđningshóp hér á Íslandi, sem hafi fylgt Friđriki og hvatt hann til dáđa.

Byggt á eigin reynslu

Helgi Ólafsson
Helgi segir ađ í frásögninni hafi hann byggt nokkuđ á sinni eigin reynslu af mótunum. En var erfitt fyrir Helga ađ skilja á milli skákskýrandans og ţátttakandans ţegar kom ađ sögurituninni? „Ég hef reyndar komiđ mér upp fyrir löngu nokkuđ góđu kerfi til ađ ađgreina ţessa tvo ţćtti. Ţetta eru tveir ađilar sem talast ekki endilega mikiđ viđ međan á ţessu stendur,“ segir Helgi. „Hluti af ţví ađ taka ţátt í ţessum mótum er ađ fylgjast međ ţví sem er ađ gerast,“ segir Helgi, sem lýsir í bókinni nokkrum atvikum sem hann sjálfur varđ vitni ađ.

Helgi segir einn styrk mótanna ţann hversu margir hafi komiđ ađ ţeim í gegnum tíđina. Hann segir ađ eftirminnilegasti skákstađurinn hafi veriđ ţegar mótin voru haldin á Hótel Loftleiđum um tíu ára skeiđ, en nú sé mjög vel búiđ ađ mótinu í Hörpunni. „Hún vekur mikla athygli keppenda, og hefur gengiđ alveg prýđilega ţar,“ segir Helgi.

Of langt milli Riga og Reykjavíkur

Tal hugsar
 
Tal fórnađi drottningunni Í bók Helga er ađ finna margar skemmtilegar lýsingar á ţví sem fram fór á Reykjavíkurmótunum, í bland viđ greiningar á helstu skákum sem tefldar voru á hverju móti fyrir sig.

Í fyrstu skákinni sem Helgi rekur í bókinni um Reykjavíkurskákmótin er fjallađ um frćga skák á milli Jóns Kristinssonar og Mikhaíls Tals, fyrrverandi heimsmeistara, en hún var tefld í fimmtu umferđ mótsins, en Jón hafđi ţar hvítt. Tal tefldi Taímanov-afbrigđi af Sikileyjarvörn, en gaf Jóni fćri á ađ fórna manni í 13. leik og virtist sem eina leiđin úr stöđunni fyrir Tal vćri sú ađ stýra skákinni í jafntefli međ ţrátefli, en í Morgunblađinu birtist 31. janúar myndaröđ á baksíđu, međ myndatextanum: „Loks ţurfti Tal ađ hugsa.“

Ţegar Tal lýsti skákinni hins vegar eftir á, sagđi hann: „En ţađ er of langt á milli Riga og Reykjavíkur til ađ gera jafntefli í 15 leikjum,“ og fórnađi drottningunni í skiptum fyrir sókn, en fórnin gaf Tal mun lakari stöđu. Jón náđi hins vegar ekki ađ nýta sér tćkifćriđ og neyddist á endanum til ţess ađ gefa skákina. Svo fór ađ Tal vann allar skákir sínar á fyrsta mótinu nema eina, gegn Guđmundi Pálmasyni, sem náđi jafntefli viđ heimsmeistarann fyrrverandi.

Grein ţessi eftir Stefán Boga Sveinsson birtist í Morgunblađinu 26. mars 2015. Hćgt er ađ skrá sig fyrir bókinni hér.


« Síđasta fćrsla | Nćsta fćrsla »

Bćta viđ athugasemd

Ekki er lengur hćgt ađ skrifa athugasemdir viđ fćrsluna, ţar sem tímamörk á athugasemdir eru liđin.

Síðan

Skák.is
Skák.is

Skák.is, skákfréttavefur Íslands. Gunnar Björnsson er ritsjóri vefsins.

 

RSS-straumar

Erlendar vefsíður

Helstu erlendu fréttasíđurnar

Chessdom

  • Augnablik... Augnablik - sćki gögn...

Chess24

  • Augnablik... Augnablik - sćki gögn...

FIDE

  • Augnablik... Augnablik - sćki gögn...

Heimsóknir

Flettingar

  • Í dag (22.8.): 62
  • Sl. sólarhring: 1033
  • Sl. viku: 7771
  • Frá upphafi: 8284636

Annađ

  • Innlit í dag: 44
  • Innlit sl. viku: 4469
  • Gestir í dag: 42
  • IP-tölur í dag: 41

Uppfćrt á 3 mín. fresti.
Skýringar

Innskráning

Ath. Vinsamlegast kveikiđ á Javascript til ađ hefja innskráningu.

Hafđu samband